Polski produkt, polska marka i polski producent nie zawsze oznaczają to samo. Marka może należeć do polskiej firmy, lecz zlecać produkcję za granicą. Produkt może powstawać w Polsce dla zagranicznego właściciela. Dlatego przed zakupem warto oddzielić trzy kwestie: właściciela marki, miejsce wytworzenia oraz pochodzenie najważniejszych surowców.
Dlaczego te pojęcia są mylone?
Na opakowaniach i stronach sklepów często pojawiają się sformułowania takie jak „polska marka”, „polski design”, „rodzinna firma” albo „wyprodukowano w Polsce”. Każde z nich może być prawdziwe, ale odpowiada na inne pytanie. Konsument, który chce świadomie wybierać polskie produkty, powinien sprawdzić nie tylko nazwę marki, lecz także podmiot odpowiedzialny za produkt i miejsce jego finalnego wytworzenia.
Najprostsza zasada brzmi: marka mówi, pod jaką nazwą produkt jest sprzedawany; producent wskazuje, kto go wytwarza; miejsce produkcji mówi, gdzie odbywa się proces powstania finalnego wyrobu. Pochodzenie surowców jest jeszcze osobną informacją.
Co oznacza polska marka?
Polska marka to nazwa handlowa rozwijana przez podmiot związany z Polską, najczęściej firmę zarejestrowaną w kraju lub kontrolowaną przez polskich właścicieli. Sama polska nazwa, biało-czerwona grafika albo historia opowiedziana po polsku nie przesądzają jednak o miejscu produkcji.
Wiele marek działa w modelu zleconym: projekt, marketing i sprzedaż są prowadzone w Polsce, a gotowy produkt powstaje w zagranicznej fabryce. Taki wyrób może być produktem polskiej marki, ale nie musi być produktem wyprodukowanym w Polsce.
Kim jest polski producent?
Polskim producentem można potocznie nazwać przedsiębiorstwo, które prowadzi działalność produkcyjną w Polsce. W praktyce warto sprawdzić dwa elementy: kto jest właścicielem lub kontroluje firmę oraz gdzie znajduje się zakład wytwarzający dany produkt.
Firma z polskim kapitałem może mieć część produkcji za granicą. Z kolei zakład działający w Polsce może należeć do międzynarodowej grupy. Oba przedsiębiorstwa tworzą miejsca pracy i produkcję w kraju, ale tylko pierwsze spełnia dodatkowo kryterium polskiego kapitału.
Kiedy można mówić o polskim produkcie?
W codziennym języku polskim produktem nazywa się najczęściej wyrób finalnie wytworzony w Polsce. W niektórych kategoriach, zwłaszcza żywności, znaczenie może być bardziej szczegółowe i obejmować także pochodzenie surowców. Ustawowy znak „PRODUKT POLSKI” dotyczy artykułów rolno-spożywczych i ma własne kryteria.
Prywatny program „Certyfikat Polski Produkt” obejmuje różne branże. Zgodnie z regulaminem programu oceniane są m.in. siedziba przedsiębiorcy, większościowy polski kapitał lub przyjęte kryteria polskiej firmy oraz finalne wytwarzanie produktów na terenie Polski. Certyfikat nie jest dokumentem urzędowym ani państwową gwarancją jakości.
Jak sprawdzić produkt w praktyce?
Najpierw znajdź na etykiecie nazwę producenta, wytwórcy, importera lub podmiotu odpowiedzialnego. Następnie odszukaj informację „wyprodukowano w Polsce” albo adres zakładu produkcyjnego. Jeżeli widnieje wyłącznie polski dystrybutor, nie jest to dowód polskiej produkcji.
W internecie sprawdź zakładkę „O nas”, dane firmy, regulamin sklepu i opis procesu produkcji. Pomocny może być również publiczny katalog przedsiębiorstw z aktywnym Certyfikatem Polski Produkt. Sam kod kreskowy 590 nie rozstrzyga o kraju wytworzenia.
Najważniejsze rozróżnienie
Polska marka dotyczy przede wszystkim tożsamości handlowej. Polski producent odnosi się do przedsiębiorstwa i prowadzonej produkcji. Polski produkt opisuje konkretny wyrób. Dopiero połączenie polskiego właściciela, produkcji w Polsce i przejrzystej informacji o pochodzeniu daje konsumentowi pełny obraz.
Pytania i odpowiedzi
Czy polska marka zawsze produkuje w Polsce?
Nie. Polska marka może zlecać produkcję w innym kraju.
Czy produkt wyprodukowany w Polsce musi należeć do polskiej firmy?
Nie. Zagraniczna firma może posiadać fabrykę w Polsce i wytwarzać tu swoje produkty.
Czy polski adres na opakowaniu wystarczy?
Nie zawsze. Może to być adres dystrybutora, importera albo podmiotu odpowiedzialnego, a nie zakładu produkcyjnego.
Gdzie sprawdzić certyfikowanego producenta?
W katalogu firm z aktywnym Certyfikatem Polski Produkt na stronie programu.
Źródła
- Regulamin programu Certyfikat Polski Produkt
- Ministerstwo Rolnictwa – Produkt polski
- GS1 Polska – kod 590 a kraj pochodzenia